Χανς Μάγκνους Έντσενσμπέργκερ, Αστυνομική Ταυτοποίηση / μεταφράζει, σκηνοθετεί και διαβάζει ο Βασίλης Πολύζος

HANS MAGNUS ENZENSBERGER

Erkennungsdienstliche Behandlung

(Αστυνομική Ταυτοποίηση)

VIDEO

Μεταφράζει

σκηνοθετεί

και διαβάζει

ο Βασίλης Πολύζος

εικόνα

η ανάκριση

μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου
2004

Hans Magnus Entzensberger, Die Dreiunddreissigjährige / Προφίλ μιας τριαντατριάχρονης

Προφίλ μιας τριαντατριάχρονης

Του Χανς Μάγκνους Εντσενσμπέργκερ

Απόδοση από τα Γερμανικά: Βασίλης Πολύζος

Της βγήκαν όλα αλλιώς απ’ ό,τι τα λογάριαζε.

Πάντοτε αυτά τα σαραβαλιασμένα τα Φολκσβάγκεν.

Κάποτε λίγο έλειψε να παντρευτεί έναν φούρναρη.

Στην αρχή μελετούσε  Έσσε, ύστερα Χάντκε.

Τώρα θέλει να λύνει στο κρεβάτι συλλαβόγριφους.

Δεν άφησε ποτέ τους άντρες να τη ρίξουν.
Για χρόνια ήταν τροτσκίστρια, αλλά με το δικό της τρόπο.
Ποτέ δεν έβαλε το χέρι σε κουπόνια φαγητού.
Όταν σκέφτεται την Καμπότζη, νιώθει μαύρα χάλια.

Ο τελευταίος φιλαράκος, ο Προφέσορας, την έβαζε όλο να τον δέρνει.

Πρασινωπά μπατίκ- φουστάνια, μα πολύ φαρδιά για κείνη.
Μελίγκρα στα φυτά εσωτερικού χώρου.

Αυτό που αλήθεια ήθελε ήταν να ζωγραφίζει ή να ταξιδεύει.

Διατριβή της, Η Πάλη των Τάξεων στην Ουλμ, από το 1500

μέχρι το 1512, και η Επίδρασή της στα Τραγούδια του Λαού:

Υποτροφίες και ξανά από την αρχή και μια βαλίτσα σημειώσεις.

Πότε πότε της στέλνει κάποια χρήματα η Γιαγιά.

Χορευτικές φιγούρες ντροπαλά στο μπάνιο, μικρές γκριμάτσες,

για ώρες με χυμό αγγουριού μπρος στον καθρέφτη.

Λέει: τουλάχιστον δεν θα λιμοκτονήσω.

Σαν την πιάνει το κλάμα, δείχνει δεκαεννιά.


Die Dreiunddreissigjährige
ένα ποίημα του Hans Magnus Entzensberger
απόδοση από τα Γερμανικά: Βασίλης Πολύζος

Πορτρέτο μιας τριαντατριάχρονης
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2005

βασίλης πολύζος / διαβάζοντας εντσενσμπέργκερ στο youtube

HANS MAGNUS ENZENSBERGER

Erkennungsdienstliche Behandlung

(Αστυνομική Ταυτοποίηση)


VIDEO
Μεταφράζει
σκηνοθετεί
και διαβάζει
ο Βασίλης Πολύζος

εικόνα
η ανάκριση
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου
2004

T. S. Eliot: Aunt Helen, Hysteria / απόδοση: Βασίλης Πολύζος

        T. S. Eliot
       
        Η θεία Έλεν

Η μίς Ελένη Σλίνγκσπι η θεία μου η γεροντοκόρη
ζούσε στο σπίτι της κοντά σε κοσμική πλατεία
και τη φροντίζανε υπηρέτες τέσσερις τον αριθμό.
Λοιπόν σαν πέθανε έπεσε σιωπή στον ουρανό
και σιωπή στου δρόμου της το τέρμα.
Κλειστά ήταν τα παντζούρια κι ο εργολάβος
                                        {σκούπισε τα πόδια του ̶
τό ’νιωθε πως αυτό ήταν πρέπον στην περίσταση.
Για τα σκυλιά είχε ληφθεί γενναία μέριμνα
αλλά μετά από λίγο ψόφησε κι ο παπαγάλος.
Της Δρέσδης το εκκρεμές  συνέχιζε στο τζάκι το τικ τακ
κι ο θυρωρός έκατσε στο τραπέζι της τραπεζαρίας
στα γόνατα κρατώντας  τη μικρή την καμαριέρα
που πάντα πρόσεχε τόσο πολύ όσο ζούσε η κυρά της.


         Υστερία

Καθώς ξέσπασε σε γέλια είχα την αίσθηση ότι έμπαινα
στο γέλιο της, ήμουν μέρος του, ώσπου τα δόντια της έγιναν
μόνο σκόρπια αστέρια με ροπή στην ομαδική άσκηση.
Με ρούφαγε με κοφτό λαχάνιασμα, με εισέπνεε σε κάθε
στιγμιαία ανάνηψη, χάθηκα τελικά  στα σκοτεινά σπήλαια
του λαιμού της, μωλωπισμένος από τον σφυγμό αθέατων
μυώνων. Ο γηραιός σερβιτόρος με χέρια τρεμάμενα
άπλωνε βιαστικά ένα τραπεζομάντηλο μ΄ άσπρα και ροζ
καρό πάνω στο σκουρασμένο πράσινο σιδερένιο τραπέζι
μουρμουρίζοντας: «Αν η Κυρία και ο Κύριος επιθυμούν να
πάρουν το τσάι τους στον κήπο, αν η Κυρία και ο Κύριος
επιθυμούν να πάρουν το τσάι τους στον κήπο...».
Κατέληξα πως αν γινόταν να σταματήσει το στήθος της
ν’ ανεβοκατεβαίνει,  θα μπορούσα να μαζέψω μερικά από
τα θραύσματα του δειλινού και στο σκοπό αυτό συγκέντρωσα
την προσοχή μου με εξαιρετική λεπτότητα.


T. S. Eliot: Aunt Helen, Hysteria
from Prufrock
and Other Observations 1917
T. S. Eliot The Complete Poems and Plays
faber and faber 1969

Απόδοση στα Ελληνικά:
Βασίλης Πολύζος 2012

Εικόνα:
Hysteria, an image by Vassilis Polyzos
for T.S. Eliot’s poem “Hysteria”, 2012

Anne Sexton: After Auschwitz

     Anne Sexton
Μετά το Άουσβιτς

      απόδοση στα Ελληνικά
      Βασίλης Πολύζος

Θυμός
μαύρος σαν γάντζος
με κομματιάζει.
Κάθε μέρα,
κάθε Ναζί
έπαιρνε, στις 8: 00 π.μ., ένα μωρό
και το καβούρντιζε για πρόγευμα
στο τηγάνι του.

Κι ο θάνατος χάζευε αδιάφορα κοιτάζοντας
σκαλίζοντας τη βρώμα κάτω από το νύχι του.

Άνθρωπος είναι το κακό,
λέω δυνατά.
Άνθρωπος είναι ένα λουλούδι
που πρέπει να καεί,
λέω δυνατά.
Άνθρωπος
είναι ένα πουλί γεμάτο λάσπη,
λέω δυνατά.

Κι ο θάνατος χαζεύει αδιάφορα κοιτάζοντας
ξύνοντας τον πρωκτό του.

Ο άνθρωπος με τα ροζέ τα δαχτυλάκια των ποδιών του
με τα θαυματουργά δάχτυλα των χεριών του
δεν είναι ιερός ναός
είναι απόπατος,
λέω δυνατά.
Ποτέ ξανά ο άνθρωπος να μην υψώσει το ποτήρι του.
Ποτέ ξανά ο άνθρωπος να μη γράψει βιβλίο.
Ποτέ ξανά ο άνθρωπος να μη φορέσει το παπούτσι του.
Ποτέ ξανά ο άνθρωπος να μη σηκώσει τη ματιά του
σε μια γλυκιά νύχτα του Ιούλη.
Ποτέ. Ποτέ. Ποτέ. Ποτέ. Ποτέ.
Λέω αυτά τα λόγια δυνατά.

Παρακαλώ τον Κύριο να μην ακούσει. 

Günter Grass, Dreht euch nicht um / απόδοση στα Ελληνικά: Βασίλης Πολύζος

Günter Grass

Dreht euch nicht um

Geh nicht in den Wald,

im Wald ist der Wald.

Wer im Wald geht,

Bäume sucht,

wirt im Wald nicht mehr besucht.

Hab keine Angst,

die Angst riecht nach Angst.

Wer nach Angst riecht,

den riechen

Helden, die wie Helden riechen.

Trink nicht vom Meer,

das Meer schmeckt nach mehr.

Wer vom Meer trinkt,

hat fortan

nur noch Durtst auf Ozean.

Bau dir kein Haus,

sonst bist du zuhaus.

Wer zuhaus ist,

wartet auf

späten Besuch und macht auf.

Schreib keinen Brief,

Brief kommen ins Archiv.

Wer den Brief schreibt,

unteschreibt,

was von ihm einst überbleibt.

Πηγή: Gedichte und Kurzprosa
© Steidl Verlang, Göttingen, 1997

Μην κοιτάξεις πίσω σου
του Günter Grass
απόδοση: Βασίλης Πολύζος

Μη μπεις στο Δάσος,

στο Δάσος είναι το Δάσος.

Όποιος μπαίνει στο Δάσος,

Δέντρα γυρεύει,

κανένας πια στο Δάσος δε θα τον ψάξει.

Μην έχεις Φόβο,

ο Φόβος μυρίζει Φόβο.

Αυτόν που μυρίζει Φόβο,

θα τον μυριστούν

Ήρωες, που μυρίζουν σαν Ήρωες.

Μην πιεις Θάλασσα

η Θάλασσα ορέγεται Θάλασσα.

Όποιος πιεί Θάλασσα

έχει από κει και πέρα

μονάχα Δίψα για Ωκεανό.

Μη χτίσεις Σπίτι,

γιατί θα μένεις σπίτι.

Όποιος είναι στο σπίτι,

περιμένει

νυχτερινή Επίσκεψη κι ανοίγει.

Μη γράψεις Γράμμα,

το Γράμμα θα ’ρθει στο Αρχείο.

Όποιος γράφει το Γράμμα,

υπογράφει,

τι απ’ αυτόν κάποτε θ’ απομείνει.

Dreht euch nicht um
ένα ποίημα του Günter Grass
απόδοση από τα Γερμανικά:
Βασίλης Πολύζος, 20.8.2010

Dreht euch nicht um
εικαστικό του Βασίλη Πολύζου 2010

Σημείωση: Στη μετάφραση κράτησα το αρχικό κεφαλαίο
γράμμα των ουσιαστικών του Γερμανικού κειμένου. Β.Π.

Translating T. S. Eliot: Journey of the Magi

Το Ταξίδι των Μάγων

«Μας βρήκε κρύο τσουχτερό

Στην πιο τραχιά περίοδο της χρονιάς
Για ένα ταξίδι και ταξίδι τόσο μακρινό:
Δρόμοι που βούλιαζαν, καιρός ξυράφι
Μέσα στο καταχείμωνο.»
Γδαρμένες οι καμήλες, με πληγές στα πόδια, χολιασμένες
Να κείτονται απάνου στο μισολιωμένο χιόνι.
Ήταν ώρες που νοσταλγούσαμε
Τα θερινά παλάτια στις πλαγιές, τα λιακωτά,
Τις μεταξένιες κόρες να κερνάν σερμπέτια.
Κι ύστερα οι καμηλιέρηδες με βλαστημιές και μούρμουρο
Να παίρνουν δρόμο, να ζητάν πιοτί, γυναίκες,
Τις νύχτες οι φωτιές να σβήνουν, να μην έχουμε κατάλυμα
Κι οι πόλεις εχθρικές κι οι κωμοπόλεις μίζερες
Και τα χωριά μες στη βρομιά και την ακρίβεια:
Μας βρήκαν μέρες δύσκολες.
Και τελικά κρίναμε πιο σωστό να ταξιδεύουμε τη νύχτα,
Με λίγον ύπνο στ’ αρπαχτά,
Όπου ακούγαμε φωνές να τραγουδάν στ’ αυτιά μας
Πως όλα αυτά ήταν μια αποκοτιά.

Κι ύστερα ξημερώματα φτάσαμε σε μια ήμερη κοιλάδα,
Υγρή, κάτω απ’ τη ζώνη του χιονιού, που μοσχοβόλαε χλωρασιά,
Μ’ ένα μικρό ποτάμι και μ’ έναν νερόμυλο που χτύπαε στο σκοτάδι
Και τρία δέντρα, χαμηλά στον ουρανό.
Κι ένα άσπρο γέρικο άλογο έφυγε καλπάζοντας μες στο λιβάδι.
Κι από κει φτάσαμε σε μια ταβέρνα μ’ αμπελόφυλλα στο ανώφλι,
Στην ανοιχτή της πόρτα έξι χέρια παίζαν αργυρά νομίσματα στα ζάρια,
Και κάτι πόδια κλώτσαγαν τα άδεια ασκιά κρασιού
Μα δεν υπήρχε είδηση και πήραμε ξανά το δρόμο
Και πέφτοντας το σούρουπο, την τελευταία στιγμή
Βρήκαμε αυτό το μέρος· κι άξιζε, θαρρώ, τον κόπο μας.

Πάει πολύς καιρός που ’γινε αυτό, θυμάμαι,
Και πάλι αν ήταν θε να το ’κανα. Μα γράψε
Τούτο γράψε
Τούτο: τραβήξαμε όλο αυτό το δρόμο
Για Γέννα ή για Θάνατο; Σίγουρα ήταν Γέννα,
Το ’δαμε με τα μάτια μας, χωρίς αμφιβολία. Γέννα και θάνατο είχα ξαναδεί
Μα νόμιζα πως ήταν κάτι αλλιώτικο· ετούτη η Γέννα ήταν
Σκληρή κι ολόπικρη αγωνία για μας, σαν Θάνατος, ο θάνατός μας.
Γυρίσαμε στις χώρες μας, σε τούτα τα Βασίλεια,
Μα ησυχία πια δεν έχουμε εδώ, με την παλιά μας πίστη,
Μ’ έναν ξένο λαό με τους θεούς του σφιχταγκαλιασμένο.
Χαρά μου θα ’ταν ένας άλλος θάνατος.

T.S.Eliot, Journey of the Magi, 1927 (Ariel Poems)
Απόδοση στα Ελληνικά: Βασίλης Πολύζος, 2010

T.S. Eliot, a fottwist by Vassilis Polyzos 2010