Οδός Μαγνήτων '58 / Οι Ευάλωτοι και οι Μηχανές του Χρόνου

Οδός Μαγνήτων '58

4

τω καιρώ εκείνω

συναντούσες πολλούς ευάλωτους

με μακριά τριμμένα παλτά

με τα χέρια σε στάση ανέμου

να διαβάζουν ώρες και ώρες

την άγραφη θάλασσα

αυτοί συνήθως

δεν έριχναν ίσκιο

γιατί οι μέρες τους ήταν ανήλιαγες

μερικοί έτρεφαν γενειάδα

εις ένδειξιν πένθους

ή γιατί το ’χαν ταμένο στον άγιο Στυλιανό

προστάτη των βρεφών

απ’ τις αδέσποτες σφαίρες

με τη βροχή τα σπίτια χλώμιαζαν

ο δρόμος κατέβαινε στο υπόγειο

θυμάμαι το σημάδι φάνηκε

τη μέρα που ανακάλυψα τον τρόπο

να μπαινοβγαίνω στον καθρέφτη

χωρίς παραμορφώσεις

στο θόλο του ιερού ναού της Αναλήψεως

όσοι το είδαν το μαρτύρησαν

θόλωσε από συγκίνηση

το μάτι του Παντοκράτορα

την ώρα που καλλιφωνούσε ο ψάλτης

το Σου η τροπαιούχος Δεξιά

την ίδια ώρα κόλλησαν

οι δείχτες στο χειμερινό ηλιοστάσιο

μονίμως

έκτοτε

κάθε Σάββατο απόγευμα

που σήμαινε εσπερινός

περνούσε ανατολικά του ουρανού

η αρκούδα με κοντό παντελονάκι

σέρνοντας αλυσοδεμένο πίσω της

τον αρκουδιάρη

κι η τοπική εφημερίδα

πρώτη φορά μας μίλησε

για τον Αόρατο Άνθρωπο

και για τις Μηχανές του Χρόνου

Οδός Μαγνήτων ’58

© Βασίλης Πολύζος 1962

Time Machines

Εικαστικό του Βασίλη Πολύζου
2014

Σημείωση: Το Οδός Μαγνήτων ’58 είναι το μόνο ποίημα

που κράτησα μέχρι σήμερα εν ζωή από τη δεκαετία του ’60.

Δημοσιεύω εδώ το τέταρτο κομμάτι της σπονδυλωτής

αυτής σύνθεσης. Άλλα κομμάτια δες σε προηγούμενες

αναρτήσεις. Β.Π.

TAROT 1 / μικρές πρωινές ήττες με γεύση ασπιρίνης

μικρές πρωινές ήττες
με γεύση ασπιρίνης
είναι φανερό
το δωμάτιο
-γεμάτο μπαγιάτικα όνειρα-
δε σε θέλει
στο δρόμο στέκεσαι
μπροστά στη τζαμαρία του φαρμακείου
ο ήλιος σημαδεύει λοξά
τις προθήκες με τα μπλε μπουκάλια
σημαδεύει το κενό
στο καφενείο του Καλαβρού
όπου αγίασαν οι πατεράδες μας
παίζοντας τον καφέ
σε ξερή και κολτσίνα
αν αποφύγεις το αναγνωστικό
της τρίτης του δημοτικού
τις νερομπογιές
και τις πένες καλλιγραφίας
θα συναντήσεις στο λιθόστρωτο
τη γυναίκα του Αρίωνος του κιθαρωδού
χοντρή με διάφανα εσώρουχα
κι ενδείξεις ξεραμένου έρωτα
στην αφράτη κοιλιά της
ψιθυρίζεται
ότι συχνά σηκώνει τα γόνατα
προς το ταβάνι
προς τον ταχυδρομικό υπάλληλο
προς τον πλανόδιο φωτογράφο
μπορείς να πάρεις και το χωματόδρομο
για τα χωράφια και τις ελιές
για το στεγνό ποτάμι
περιμένοντας τις κατεβασιές του χειμώνα
και την άνοιξη είναι βέβαιο
θα ’ρθουν στην ώρα τους
οι παπαρούνες και τα χαμομήλια
κι οι γριούλες στις αυλόπορτες
με τη συνέκδημο ορθοδόξου
και το ώριμο φλέμα στο στήθος
όπου να ’ναι θ’ ανοίξουν τα μονοπάτια
για τα σαρανταλείτουργα
για τις ολονυχτίες στο μοναστήρι
του Οσίου Θεωνά
κάποιοι θα ταξιδέψουν
στο απέναντι νησάκι
κι άλλοι δυστυχώς με τη νεκροφόρα
χωρίς να προλάβουν
τις γυμναστικές επιδείξεις των θηλέων


Οδός Μαγνήτων ’58 (1)
© Βασίλης Πολύζος 1962

Οδός Μαγνήτων '58 / ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ!

Οδός Μαγνήτων ’58

7

σήμερα σημαδέψαμε στον τοίχο
τ’ αρχέτυπα σύμβολα
περιστέρι ακροκέραμο φύλλo ελιάς
το λουλακί μιας πόρτας
το ζουζούνισμα της σφήκας
στ’ ανοιχτό σου παράθυρο

κάποιος έπαιζε πρωί πρωί
χαρούμενη ανοιξιάτικη βροχή
στο σαντούρι
έπειτα λύθηκε στο φως
βυθίστηκε στα χρώματα
αναδύθηκε με φτερά στους ώμους

άγγελος περνάει στο δρόμο
ραντίζει βούλες ροζ και πράσινες
στα φουστάνια των κοριτσιών
μυρώνει τα φιογκάκια τους
μα δε μπορεί ν’ αγγίξει
τα αινίγματά τους

είμαστε έτοιμοι
για την οικογενειακή φωτογραφία
περιμένουμε μόνο τη μικρή μας τη Μυρτώ
τη μέλλουσα γιαγιά μας
να κεντήσει ριζοβελονιά το πρώτο της στιχάκι
να προβάρει στον καθρέφτη
το πρώτο της φιλί
να φορέσει τ’ άσπρα σοσόνια της


8

αύριο ξημερώνει επέτειος μνήμης
για τη μυρουδιά του τζακιού στον αέρα
για το χιόνι που έτριζε κάτω απ’ τις γαλότσες
τα μεγάφωνα θα μεταδώσουν
το γενικό βήχα της πόλης
ο ουρανός μας κάπνιζε πολύ
άρπαξε βαρύ κρυολόγημα
τώρα σκίζονται τα σωθικά του
θα του κάνουμε κοφτές βεντούζες
να τραβήξουμε το κακό αίμα
μπορεί και να τον αφήσουμε λίγο να παίξει
με κουρδιστά αλογάκια
όπως συνήθιζε στα παιδικά του χρόνια

Βασίλης Πολύζος
Οδός Μαγνήτων '58

άγγελος στο δρόμο
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2004


Σημείωση
Το «Οδός Μαγνήτων ’58» είναι το μόνο ποίημα
που κράτησα μέχρι σήμερα εν ζωή από τη δεκαετία του ’60.
Είναι μια σπονδυλωτή σύνθεση από 8 ποιήματα γραμμένα
με φόντο (όχι ηθογραφικό, θέλω να πιστεύω) την πόλη του Βόλου
από τα μαθητικά μου χρόνια. Οι μόνες παρεμβάσεις σε σχέση
με το αρχικό κείμενο είναι το μονοτονικό, η αστιξία και η αλλαγή
του τίτλου (αρχικός τίτλος: μικρές πρωινές ήττες).
Εδώ το έβδομο και το όγδοο κομμάτι αυτής της σύνθεσης.

Οδός Μαγνήτων '58 / Ο Αιμίλιος και ο Χρόνος

Βασίλης Πολύζος
Οδός Μαγνήτων ’58

5

 στις μεγάλες νύχτες
πολλοί επέμεναν να ξύνουν
παλιές ηθογραφίες
πότε φύτρωσε έτσι η μάνα μας
αμίλητη
μικροκάμωτη
παρθενική
με δυο χοντρά κλωνιά ριγμένα ως τους γοφούς
δίπλα της κάποιος καθιστός
με ψαθάκι και λινό κοστούμι
κρατάει στα χέρια του ένα μαντολίνο
έπειτα φύγανε μακριά
εκείνη για την Καλαμπάκα
κι ο άλλος για την Καλιφόρνια
με την πατρίδα του στη γλώσσα
 milkshake βανίλια

Οδός Μαγνήτων ’58

© Βασίλης Πολύζος 1962

Ο Αιμίλιος και ο Χρόνος

μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2004

Σημείωση: Το Οδός Μαγνήτων ’58 είναι το μόνο ποίημα

που κράτησα μέχρι σήμερα εν ζωή από τη δεκαετία του ’60.

Δημοσιεύω εδώ το πέμπτο κομμάτι της σπονδυλωτής

αυτής σύνθεσης. Άλλα κομμάτια δες σε προηγούμενες

αναρτήσεις. Β.Π.

Οδός Μαγνήτων '58

ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΟΛΥΖΟΣ

Οδός Μαγνήτων '58

4

τω καιρώ εκείνω

συναντούσες πολλούς ευάλωτους

με μακριά τριμμένα παλτά

με τα χέρια σε στάση ανέμου

να διαβάζουν ώρες και ώρες

την άγραφη θάλασσα

αυτοί συνήθως

δεν έριχναν ίσκιο

γιατί οι μέρες τους ήταν ανήλιαγες

μερικοί έτρεφαν γενειάδα

εις ένδειξιν πένθους

ή γιατί το ’χαν ταμένο στον άγιο Στυλιανό

προστάτη των βρεφών

απ’ τις αδέσποτες σφαίρες

με τη βροχή τα σπίτια χλώμιαζαν

ο δρόμος κατέβαινε στο υπόγειο

θυμάμαι το σημάδι φάνηκε

τη μέρα που ανακάλυψα τον τρόπο

να μπαινοβγαίνω στον καθρέφτη

χωρίς παραμορφώσεις

στο θόλο του ιερού ναού της Αναλήψεως

όσοι το είδαν το μαρτύρησαν

θόλωσε από συγκίνηση

το μάτι του Παντοκράτορα

την ώρα που καλλιφωνούσε ο ψάλτης

το Σου η τροπαιούχος Δεξιά

την ίδια ώρα κόλλησαν

οι δείχτες στο χειμερινό ηλιοστάσιο

μονίμως

έκτοτε

κάθε Σάββατο απόγευμα

που σήμαινε εσπερινός

περνούσε ανατολικά του ουρανού

η αρκούδα με κοντό παντελονάκι

σέρνοντας αλυσοδεμένο πίσω της

τον αρκουδιάρη

κι η τοπική εφημερίδα

πρώτη φορά μας μίλησε

για τον αόρατο άνθρωπο

και για τις μηχανές του χρόνου

Οδός Μαγνήτων ’58

© Βασίλης Πολύζος 1962

Οδός Μαγνήτων '58

μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2006

Σημείωση: Το Οδός Μαγνήτων ’58 είναι το μόνο ποίημα

που κράτησα μέχρι σήμερα εν ζωή από τη δεκαετία του ’60.

Δημοσιεύω εδώ το τέταρτο κομμάτι της σπονδυλωτής

αυτής σύνθεσης. Άλλα κομμάτια δες σε προηγούμενες

αναρτήσεις. Β.Π.

Οδός Μαγνήτων '58

ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΟΛΥΖΟΣ
Οδός Μαγνήτων ’58

2

είναι πάλι μέρες
που ο ήλιος σεργιανίζει στην πλατεία
μάγκας
με μια νωθρή οδοντογλυφίδα
στο στόμα

στα παραθύρια τα ψηλά
μικρές αγγέλισσες
ανάμεσά τους κι η Χρυσάνθη
τινάζουν τα λευκά σεντόνια της νύχτας
εις άφεσιν αμαρτιών

τι περίεργο
μουρμουρίζει ο ζητιάνος
κοιτάζοντας προς τα πάνω
όσο φυραίνουν τα κόκαλά μου
τόσο δυναμώνει το μπαστούνι μου
αύριο της Μεταμορφώσεως
που η θάλασσα γίνεται ατλάζι
(έχει ξαναειπωθεί αυτό
μα τι πειράζει)
θα δοκιμάσω τα πρώτα σταφύλια
κάπως ξινά μα ηδονικά

Οδός Μαγνήτων ’58
© Βασίλης Πολύζος 1962

«Ιπποδάμειος σχεδιασμός της οδού Μαγνήτων
μετά της ένθεν και ένθεν ομωνύμου πλατείας»
Εικαστικό του Βασίλη Πολύζου 2005

Σημείωση: Το Οδός Μαγνήτων ’58 είναι το μόνο ποίημα
που κράτησα μέχρι σήμερα εν ζωή από τη δεκαετία του ’60.
Δημοσιεύω εδώ το δεύτερο κομμάτι της σπονδυλωτής
αυτής σύνθεσης. Άλλα κομμάτια δες σε προηγούμενες
αναρτήσεις. Β.Π.

Οδός Μαγνήτων '58

ΒΑΣΙΛΗΣ ΠΟΛΥΖΟΣ
Οδός Μαγνήτων ’58

1

μικρές πρωινές ήττες
με γεύση ασπιρίνης
είναι φανερό
το δωμάτιο
-γεμάτο μπαγιάτικα όνειρα-
δε σε θέλει
στο δρόμο στέκεσαι
μπροστά στη τζαμαρία του φαρμακείου
ο ήλιος σημαδεύει λοξά
τις προθήκες με τα μπλε μπουκάλια
σημαδεύει το κενό
στο καφενείο του Καλαβρού
όπου αγίασαν οι πατεράδες μας
παίζοντας τον καφέ
σε ξερή και κολτσίνα
αν αποφύγεις το αναγνωστικό
της τρίτης του δημοτικού
τις νερομπογιές
και τις πένες καλλιγραφίας
θα συναντήσεις στο λιθόστρωτο
τη γυναίκα του Αρίωνος του κιθαρωδού
χοντρή με διάφανα εσώρουχα
κι ενδείξεις ξεραμένου έρωτα
στην αφράτη κοιλιά της
ψιθυρίζεται
ότι συχνά σηκώνει τα γόνατα
προς το ταβάνι
προς τον ταχυδρομικό υπάλληλο
προς τον πλανόδιο φωτογράφο
μπορείς να πάρεις και το χωματόδρομο
για τα χωράφια και τις ελιές
για το στεγνό ποτάμι
περιμένοντας τις κατεβασιές του χειμώνα
και την άνοιξη είναι βέβαιο
θα ’ρθουν στην ώρα τους
οι παπαρούνες και τα χαμομήλια
κι οι γριούλες στις αυλόπορτες
με τη συνέκδημο ορθοδόξου
και το ώριμο φλέμα στο στήθος
όπου να ’ναι θ’ ανοίξουν τα μονοπάτια
για τα σαρανταλείτουργα
για τις ολονυχτίες στο μοναστήρι
του Οσίου Θεωνά
κάποιοι θα ταξιδέψουν
στο απέναντι νησάκι
κι άλλοι δυστυχώς με τη νεκροφόρα
χωρίς να προλάβουν
τις γυμναστικές επιδείξεις των θηλέων


Οδός Μαγνήτων ’58

© Βασίλης Πολύζος 1962

Σημείωση: Το Οδός Μαγνήτων ’58 είναι το μόνο ποίημα
που κράτησα μέχρι σήμερα εν ζωή από τη δεκαετία του ’60.
Είναι μια σπονδυλωτή σύνθεση από 8 ποιήματα γραμμένα
με φόντο (όχι ηθογραφικό, θέλω να πιστεύω) την πόλη του Βόλου
από τα μαθητικά μου χρόνια. Οι μόνες παρεμβάσεις σε σχέση
με το αρχικό κείμενο είναι το μονοτονικό, η αστιξία και η αλλαγή
του τίτλου (αρχικός τίτλος: μικρές πρωινές ήττες). Δημοσιεύω
σήμερα εδώ το πρώτο κομμάτι αυτής της σύνθεσης. Β.Π.

γυμναστικές επιδείξεις θηλέων
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2004

Οδός Μαγνήτων '58 (αναμνήσεις επαρχιακής πόλεως) / άγγελος στο δρόμο

Οδός Μαγνήτων ’58
.................................................στη Φαίδρα
7

σήμερα σημαδέψαμε στον τοίχο
τ’ αρχέτυπα σύμβολα
περιστέρι ακροκέραμο φύλλo ελιάς
το λουλακί μιας πόρτας
το ζουζούνισμα της σφήκας
στ’ ανοιχτό σου παράθυρο

κάποιος έπαιζε πρωί πρωί
χαρούμενη ανοιξιάτικη βροχή
στο σαντούρι
έπειτα λύθηκε στο φως
βυθίστηκε στα χρώματα
αναδύθηκε με φτερά στους ώμους

άγγελος περνάει στο δρόμο
ραντίζει βούλες ροζ και πράσινες
στα φουστάνια των κοριτσιών
μυρώνει τα φιογκάκια τους
μα δε μπορεί ν’ αγγίξει
τα αινίγματά τους

είμαστε έτοιμοι
για την οικογενειακή φωτογραφία
περιμένουμε μόνο τη μικρή μας τη Μυρτώ
τη μέλλουσα γιαγιά μας
να κεντήσει ριζοβελονιά το πρώτο της στιχάκι
να προβάρει στον καθρέφτη
το πρώτο της φιλί
να φορέσει τ’ άσπρα σοσόνια της


σήμερα σημαδέψαμε
από το ποίημα
Οδός Μαγνήτων ’58
του Βασίλη Πολύζου
© 1962

άγγελος στο δρόμο
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2004

Σημείωση:
Το «Οδός Μαγνήτων ’58» είναι το μόνο ποίημα
που κράτησα μέχρι σήμερα εν ζωή από τη δεκαετία του ’60.
Είναι μια σπονδυλωτή σύνθεση από 8 ποιήματα γραμμένα
με φόντο (όχι ηθογραφικό, θέλω να πιστεύω) την πόλη του Βόλου
από τα μαθητικά μου χρόνια. Οι μόνες παρεμβάσεις σε σχέση
με το αρχικό κείμενο είναι το μονοτονικό, η αστιξία και η αλλαγή
του τίτλου (αρχικός τίτλος: μικρές πρωινές ήττες).
Εδώ το έβδομο κομμάτι αυτής της σύνθεσης.

Οδός Μαγνήτων '58 (αναμνήσεις επαρχιακής πόλεως) / Το Όραμα

Οδός Μαγνήτων '58

3

ειρήνη πάσι

κατάχαμα στα σκαλοπάτια
του ιερού ναού της Αναλήψεως
οι διαπιστευμένοι διακονιάρηδες
παιανίζουν ρυθμικά
ω ξειν’ αγγέλλειν
ότι τήδε κείμεθα
ανάμεσά τους άγγελος
η Ευλαλία η μουγγή εκ γενετής
βγάζει κρυφά σε κάθε κυριελέησον
το ραγισμένο καθρεφτάκι από την τσέπη της
φτύνει και το γυαλίζει επίμονα
με το μανίκι
χαμογελά
κοιτάζει μέσα του έναν νάρκισσο
με σάπια δόντια

το πιο καλό μου, συλλογιέται
θα το φυλάξω για τον πρωτοσύγκελλο

σημειωτέον
όρθρου βαθέος πέρασε ο καταβρεχτήρας
του Δήμου
σκόρπισε σκοτωμένα ουράνια τόξα
στην άσφαλτο

όσο ανεβαίνει η ζέστη σήμερα
πετούν όλο και πιο βαριά τα περιστέρια

ειρήνη πάσι
από το ποίημα

Οδός Μαγνήτων '58
του Βασίλη Πολυζου

Το Όραμα
μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2005

Οδός Μαγνήτων '58 (αναμνήσεις επαρχιακής πόλεως) / φυσάει βοριάς, φυσάει θρακιάς

Οδός Μαγνήτων '58
(8)

αύριο ξημερώνει επέτειος μνήμης
για τη μυρουδιά του τζακιού στον αέρα
για το χιόνι που έτριζε κάτω απ’ τις γαλότσες
τα μεγάφωνα θα μεταδώσουν
το γενικό βήχα της πόλης
ο ουρανός μας κάπνιζε πολύ
άρπαξε βαρύ κρυολόγημα
τώρα σκίζονται τα σωθικά του
θα του κάνουμε κοφτές βεντούζες
να τραβήξουμε το κακό αίμα
μπορεί και να τον αφήσουμε λίγο να παίξει
με κουρδιστά αλογάκια
όπως συνήθιζε στα παιδικά του χρόνια

αύριο ξημερώνει
από το ποίημα Οδός Μαγνήτων '58
του Βασίλη Πολύζου

φυσάει βοριάς, φυσάει θρακιάς
εικαστικό του Βασίλη Πολύζου 2011