"Γλαύκα" Πολιτιστικός Οργανισμός Ιστορικού Κέντρου Αθήνας: Μια εκδήλωση

                                       
                       
                   "ΟΤΑΝ Η ΠΟΙΗΣΗ ΣΥΝΑΝΤΑ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ"

                       Ένα αφιέρωμα στην ποίηση του Βασίλη Πολύζου

Δευτέρα 26.11. 2012 | 20.00

Διοργάνωση «Γλαύκα» |  Πολιτιστικός Οργανισμός Ιστορικού Κέντρου Αθήνας

Ο Πολιτιστικός Οργανισμός Ιστορικού Κέντρου Αθήνας «Γλαύκα» στο πλαίσιο των πολιτιστικών του δραστηριοτήτων συνεχίζει τις ποιητικές Δευτέρες στην Πλατεία Αγίας Ειρήνης και σας προσκαλεί στο Bar Throubi σε ένα αφιέρωμα στην ποίηση του Βασίλη Πολύζου. Ο Νίκος Δεληβοριάς καλλιτεχνικός διευθυντής της Γλαύκας θα απαγγείλει ποιήματα από το σύνολο του έργου του ποιητή ενώ ο Βασίλης Πολύζος θα «απαντάει» στην ποίησή του με ποιητές που τον «σημάδεψαν»: Κωνσταντίνο Καβάφη, Γιώργο Σεφέρη, Κώστα Καρυωτάκη, Federico Lorca (μετάφρ. Β. Λαλιώτη), T.S. Eliot (μετάφρ. Β. Πολύζου), Hans Magnus Enzensberger (μετάφρ. Β. Πολύζου), και Anne Sexton (μετάφρ. Β. Πολύζου).

Ανάμεσα και πριν τις αναγνώσεις ο σαξοφωνίστας Παναγιώτης Ράπτης  θα «μελοποιήσει» την ποίηση με δικές του μελωδίες σε μια ιδιότυπη
συνάντηση μουσικής και ποίησης.                                                                                                                                                                                                                                                                                           

Ο Βασίλης Πολύζος σπούδασε Νομικά και Πολιτικές Οικονομικές Επιστήμες. Δικηγόρησε στην Αθήνα. Μέλος της International Bar Association και του Human Rights Institute (1995-2011). Διετέλεσε επιμελητής ύλης και παρουσιαστής της τηλεοπτικής εκπομπής «Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα» (ΕΡΤ-1, 1985–87). Συνεργάστηκε ως υπεύθυνος πολιτιστικού τομέα στο ραδιοφωνικό σταθμό Δίαυλος 10 (1987–88). Ήταν επίσης αρχισυντάκτης του περιοδικού Τα Αγροτικά (1983–87), διευθυντής της περιοδικής επιστημονικής έκδοσης Αγροτικά Θέματα (1984-85), εκδότης και διευθυντής του μηνιαίου εντύπου Ο Στρέφης (1982–86).

Ποίηση

 Επίλογοι και άλλα Κεκραγάρια (Εριφύλη, 1999)  • DIZZILAND (Εριφύλη, 2001) • Ηλιακό ποδήλατο (Μεταίχμιο, 2003) • 12+1 μοναχικά ποιήματα (Εριφύλη, 2005) • Αναμνήσεις προκάτ άνοιξης (Απόπειρα, 2006) • Μια δεύτερη ανάγνωση του ποιητή Κ* και άλλα αμφίδρομα (Απόπειρα, 2008) • Το ταξίδι του Αιμίλιου στην Έρημη Χώρα (Εριφύλη 2008) • Κρεολή Σελήνη (Απόπειρα, 2010)

Throubi | Πλατεία Αγ. Ειρήνης, Διασταύρωση  οδών Αιόλου & Αθηναΐδος – κέντρο Αθήνας, τηλ.  21 0323 0928

Πληροφορίες:  Χρύσα Ματσαγκάνη | Υπεύθυνη Επικοινωνίας | chrysa@preshow.gr | 6970 992262 & 210 3303175 

Αιμίλιος και Εβελίνα, Ντοκουμέντο 1997

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ!
Ο Αιμίλιος αντικρίζει για πρώτη φορά την Εβελίνα
στη Leicester Square, Λονδίνο 1997

Η φωτογραφία της αναταραχής που προκλήθηκε
είναι του Studio Chaos Docs, που απαθανάτισε
το γεγονός και όσα επακολούθησαν τις μεταμεσονύκτιες ώρες! Β.Π.

καλοκαιριάτικες ρίμες για τον Αχιλλέα μου

άλυτο

με το μυαλό μου χύμα
μετρούσα και μετρούσα
και νά βρω δε μπορούσα
πώς κάνει ΈΝΑ βήμα
η σαρανταποδαρούσα

άλυτο
από τα στιχάκια του Βασίλη Πολύζου
2002-2011

ο Αχιλλέας μου
ένα σκίτσο του Βασίλη Πολύζου
2011

Capitis Diminutio Maxima / προς ρωμαίους

Capitis Diminutio Maxima

ας μην τα ρίχνουμε όλα στο φεγγάρι

κάποτε φυσάει άνεμος των τρελών
αποβροχάρης (ως ελέχθη)
και τότε ανοίγουν οι πυλώνες
στις παλαιές ξυλογραφίες
κι οι άγγελοι στις τέσσερεις γωνιές
σαλπίζουν ανεπιστρεπτί
το σιωπητήριο του φωτός

σ’ αυτό το δρόμο
το χαρτί είναι ψυχρό σα χιόνι
ξεχασμένο στη σιωπή του
μάταια προσπαθούμε να διαβάσουμε
τα κλειστά παντζούρια
τις ταμπέλες των μαγαζιών
με τα μισά τους γράμματα σβησμένα
τα προσωπεία στους τοίχους
άδεια από γέλιο ΄
ένα χέρι τεντωμένο στο γιατί

κάπου ακούγεται ένα βιολί
σκεπασμένο μ’ αγριόχορτα

θα περάσει λοιπόν ο ζητιάνος
που φόραγε γυαλιά συρμάτινα
κρατώντας ένα βιβλίο
με αποφόρια ποιημάτων

Βασίλης Πολύζος
Capitis Diminutio Maxima
από τη συλλογή προς ρωμαίους
© Βασίλης Πολύζος 2002-2003

Το Δάσος / Όνειρος

OΝΕΙΡΟΣ
..................................Στη Μαρία Ρ.

το δάσος δεν είχε μνήμη
δεν είχε τέλος
με τόσα μάτια αντίθετα
νυχτερινά όντα
ίσως αβλαβή
ίσως άρνηση
το κοίταγμά τους πορφυρίτης
κι ακουαμαρίνα
και θυμίαμα
τα νύχια τους
πριονωτός καγχασμός

ήρθε αυτός-αυτή-αυτό
με πέτρινα δάχτυλα
χωρίς μνήμη πράσινου
τόσα ψηφία στην κληρωτίδα
σ’ άσκοπη δίνη
δεν έβγαλαν ούτε μια λέξη
πέραν τριγμών

κάτι κρύβεται
κάτι κρύβεται στη μέση
κάτι κρύβεται στη μέση του λαβύρινθου
θύσανος
αίλουρος
καταπακτή

ένα κόκκινο κερί στάζει ρυθμικά
πάνω στο μάρμαρο της απόφασης
ένοχος
ένοχος
ένοχος

Βασίλης Πολύζος, Όνειρος
από τα ποιήματα προς ρωμαίους
© Βασίλης Πολύζος 2002-2003

Το Δάσος, μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2005

στο μπουρδέλο / υποσημείωση

υποσημείωση

καμιά γλώσσα δεν μου έδωσαν
παρά στιχηρά προσόμοια της υπακοής
πορεύου εν θλίψει
με το νι και με το σίγμα
dot your i’s and cross your t’s
και πεσών προσκυνήσεις με

μέρες του ελέους
και μέρες της αρπαγής
ανατολικά αγάλματα
με στάχτη στα μαλλιά
με τα χέρια υψωμένα προς δυσμάς
με πένθος στο μανίκι
κι άλλα πεσμένα στο χιόνι
απίστομα
με έντονη μυρουδιά κόκκινου

με μύρισαν τα φυτοφάγα
και μ’ απέρριψαν

.
κι η καμπύλη νεράιδα του βάλτου
γονυκλινής επί το έργον
μια διεκπεραίωση
συγκοινωνούντων δοχείων
σηκώνοντας πότε πότε το βλέμμα
για ένα χάδι στο λαιμό
για μια σοβαρή διείσδυση

το παιχνίδι μας αυτό
το λέγαμε γλωττίζειν

Βασίλης Πολύζος, υποσημείωση
από τα ποιήματα προς ρωμαίους
© Βασίλης Πολύζος 2002-2003
Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Μανδραγόρας, τχ. 39

στο μπουρδέλο, μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2004

Οδυσσέας Ελύτης και Ιωάννης Δαμασκηνóς: ένα σχόλιο στο ποίημα "Ανοίγω το στόμα μου"

Στο ποίημά του Ανοίγω το στόμα μου κι αναγαλλιάζει το πέλαγος (ΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, ιβ΄) ο Οδυσσέας Ελύτης ακολούθησε κατά πόδας (μετρικούς!), μέχρι και την τελευταία συλλαβή θα λέγαμε, τον Κανόνα του Ακαθίστου Ύμνου και πιο συγκεκριμένα την Ωδή Α΄ του ύμνου αυτού, που αρχίζει με τη φράση «Ανοίξω το στόμα μου και πληρωθήσεται Πνεύματος».

Να σημειωθεί ότι το ποίημα του Ελύτη αποτελείται από πέντε στροφές και δεν είναι βέβαια τυχαίο, ότι και σ’ αυτό ο ποιητής ακολούθησε την Ωδή Α΄ του Κανόνα του Ακαθίστου Ύμνου, που επίσης (όπως και οι υπόλοιπες, Γ΄ως Η΄ του Κανόνα) αποτελείται από πέντε στροφές, δηλαδή από τον οδηγό ύμνο (τον Ειρμό) και από τέσσερα Τροπάρια, που ακολουθουν με ακρίβεια τη μετρική και τη ρυθμική αγωγή του Ειρμού.

Οι Ειρμοί του Κανόνα αυτού είναι ποιήματα του Ιωάννη του Δαμασκηνού (8ος αι.) ενώ τα τροπάρια είναι έργο του Ιωσήφ του υμνογράφου (9ος αι.).

Για τη σύγκριση, παραθέτω παρακάτω εναλλάξ τους στίχους του «Ανοίγω το στόμα μου» του Ελύτη (πράσινοι χαρακτήρες) και τους στίχους του ποιήματος του Ιωάννη του Δαμασκηνού και του Ιωσήφ του υμνογράφου (κόκκινοι χρακτήρες). Η μετρική και ρυθμική ταύτιση είναι προφανής.

Στο κείμενο του Ελύτη ακολουθώ την τομή στο στίχο που έδωσε ο ίδιος ο ποιητής με αστερίσκο
στο δημοσιευμένο ποίημα ( ΤΟ ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, εκδ. Ίκαρος).
Στο κείμενο του Ιωάννη (και του Ιωσήφ) τοποθέτησα έναν αστερίσκο στην αντίστοιχη ακριβώς συλλαβική θέση, για να είναι εύκολη η αντιπαραβολή.
Και ιδού!

Ανοίγω το στόμα μου * κι αναγαλλιάζει το πέλαγος
Ανοίξω το στόμα μου * και πληρωθήσεται Πνεύματος
Και παίρνει τα λόγια μου * στις σκοτεινές του σπηλιές
και λόγον ερεύξομαι * τη βασιλίδι Μητρί
Και στις φώκιες τις μικρές * τα ψιθυρίζει
και οφθήσομαι φαιδρώς * πανηγυρίζων
Τις νύχτες που κλαιν * των ανθρώπων τα βάσανα.
και άσω γηθό- * μενος ταύτης τα θάυματα.

Χαράζω τις φλέβες μου * και κοκκινίζουν τα όνειρα
Χριστού βίβλον έμψυχον * εσφραγισμένην σε πνεύματι
Και τσέρκουλα γίνονται * στις γειτονιές των παιδιών
ο μέγας Αρχάγγελος * Αγνή θεώμενος
Και σεντόνια στις κoπέ * λες που αγρυπνούνε
επεφώνει σοι χαίρε * χαράς δοχείον
Κρυφά για ν' ακούν * των ερώτων τα θαύματα
δι’ ης της προμή- * τορος αρά λυθήσεται.

Ζαλίζει τ' αγιόκλημα * και κατεβαίνω στον κήπο μου
Αδάμ επανόρθωσις * χαίρε Παρθένε Θεόνυμφε
Και θάβω τα πτώματα * των μυστικών μου νεκρών
του Άδου η νέκρωσις * χαίρε Πανάμωμε
Και τον λώρο το χρυσό * των προδομένων
το παλάτιον του μό- * νου Βασιλέως
Αστέρων τους κό * βω να πέσουν στην άβυσσο.
χαίρε θρόνε πύ- * ρινε του Παντοκράτορος.

Σκουριάζουν τα Σίδερα * και τιμωρώ τον αιώνα τους
Ρόδον το αμάραντον * χαίρε η μόνη βλαστήσασα
Εγώ που δοκίμασα * τις μυριάδες αιχμές
το μήλον το εύοσμον * χαίρε η τέξασα
Κι από γιούλια και ναρκίσ * σους το καινούριο
το οσφράδιον του πά- * ντων Βασιλέως
Μαχαίρι έτοιμά * ζω που αρμόζει στους Ήρωες.
χαίρε απειρό- * γαμε κόσμου διάσωσμα.

Γυμνώθω τα στήθη μου * και ξαπολυούνται οι άνεμοι
Αγνείας θησαύρισμα * χαίρε δι’ ης εκ του πτώματος
Κι ερείπια σαρώνουνε * και χαλασμένες ψυχές
ημών εξανέστημεν * χαίρε ηδύπνοον
Κι απ' τα νέφη τα πυκνά * της καθαρίζουν
κρίνον Δέσποινα πιστούς * ευωδιάζον

Τη γη, να φανούν * τα Λιβάδια τα Πάντερπνα!
θυμίαμα εύ - * οσμον μύρον πολύτιμον

Είναι φανερό, ότι ο Ελύτης έγραψε το "Ανοίγω τ ο στόμα μου"
πάνω στη στιχουργική δομή- πρότυπο του "Ανοίξω το στόμα μου"
του Ιωάννη του Δαμασκηνού, θέλοντας ίσως και να τιμήσει έτσι
τη μεγάλη αυτή μορφή της βυζαντινής λειτουργικής ποίησης.
Κατά τούτο συνέχισε επίσης την παράδοση του ίδιου του Δαμασκηνού
που έχοντας βαθύτατη γνώση της αρχαίας ελληνικής ποίησης (επικής,
λυρικής και δραματικής) έγραψε τα ποιήματά του χρησιμοποιώντας
κατά κύριο λόγο τα αρχαία μέτρα.
Δίνω εδώ μερικά παραδείγματα:
Ώ των υπέρ νουν του τόκου σου θαυμάτων (Δαμασκ., Κανών Θεοφανείων)
Ω προσπόλ' , ουχί δεσπότη τάδ' ως τάχος (Σοφοκλής, Οιδίπους Τύραννος 288)
Θείω καλυφθείς ο βραδύγλωσσος γνόφω (Δαμασκ., Κανών Πεντηκοστής)
Όταν δ' ο δαίμων ευροή, πεποιθέναι (Αισχύλος, Πέρσαι 601)
Άφραστον θαύμα ο εν καμίνω ρυσάμενος (Δαμασκ., Κανών Μ. Σαββάτου)
Κτήσιππ' ή μάλα τοι τόδε κάρδιον έπλετο (Ομήρου Ιλιάς, Α 14)
Βασίλης Πολύζος, 6 Ιανουαρίου 2011

Ζωγραφιά επάνω: Αιμίλιος ο Μελωδός, εικαστικό του Βασίλη Πολύζου 2005

άμωμοι εν οδώ?

.

άμωμοι εν οδώ?

.

Τρεις μέρες μετά τον αδόκητο χαμό του
τον συνάντησα τυχαία κατά το σούρουπο
στην οδό Φθίας έξω απ’ το ερειπωμένο τρίπατο
να διαβάζει τα ενοικιαστήρια.
Τίποτα το παράξενο, αναλογίστηκα,
τα σπίτια πέταξαν τόσους νεκρούς στο δρόμο.

.

―Πως από δω, Αιμίλιε, του είπα, σ’ είχαμε αφήσει
πριν από τόσα χρόνια στην οθόνη της «Τιτάνιας»
το βράδυ εκείνο πού ’πιασε ανεμόβροχο
και κόπηκε η ταινία στο δέκατο επεισόδιο
του Φου-Μαντσού εναντίον του Κιτρίνου Δράκοντος.
Θυμάμαι, βγήκαμε στην παραλία αλαφιασμένοι
προσέχοντας να μη βουλιάξουμε στα μουχλιασμένα φώτα
ο Αιμίλιος, είπαμε, έμεινε να δει το τέλος.
.

Με κοίταξε πίσω απ’ την κάμερα
ρυθμίζοντας το βάθος της ομίχλης.
―Δυστυχώς, είπε, ο χρόνος ταξιδεύει
με την πλάτη γυρισμένη προς το σκηνοθέτη.
Δεν μπόρεσα ποτέ να πάρω
ένα πλάνο κοντινό στο πρόσωπό του.

.

Βασίλης Πολύζος, άμωμοι εν οδώ?
DIZZILAND, εκδ. Εριφύλη 2001
.

Ο Αιμίλιος στην οθόνη της «Τιτάνιας»
φωτογραφία: Studio C

μάσκες / Lady C. with Mask

μάσκες

Χτές βράδυ, αργά, πληροφορήθηκα
πως είναι πλέον ελεύθερη η εισαγωγή
ποιητών από την Ιρλανδία
υπό τον όρο της αμοιβαιότητας.

Βεβαίως, περισσότερο με απασχολεί
που κάθε νύχτα ο ζωγράφος της Gioconda
(πεθαμένος πέντε αιώνες τώρα)
διορθώνει μια ανεπαίσθητη ρωγμή
στο χαμόγελό σου,
εναποθέτει στο αίνιγμά σου
ένα φωτεινό στεφάνι ομίχλης
για τις ώρες που βαδίζουμε χέρι χέρι στη βροχή.

Υπάρχουν πάντως και τα χειρότερα
όπως
ο γελωτοποιός φορώντας δύο μάσκες
να σου μιλάει απ’ την πίσω μεριά του φεγγαριού
για το θάνατο των χρωμάτων
να σου μιλάει για τα ραχιτικά αγάλματα
που πιάνουν τα παγκάκια της πλατείας
με δυο δεκάρες κερί στα μάτια τους
με τους χοντρούς κιρσούς στις γάμπες τους
που σμίλεψε ο Μικελάντζελο.

Τούτων δοθέντων
θ’ αγοράσω τουλίπες απ’ το σουπερμάρκετ
με πιστοποίηση νοσταλγίας ISO 2001
για τις αλαβάστρινες κοπέλες
που αντάμωσα έξω απ’ το καπνεργοστάσιο Ματσάγγου
στα δεκάξι μου.

μάσκες, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου

από το βιβλίο Ηλιακό Ποδήλατο, εκδ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2003

Lady with Mask, μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2008

ραψωδία rap: η σιωπηλή εποποιία των γοφών και η ψόφια κίχλη

................αναμνήσεις προκάτ άνοιξης

...................Β΄
.

..............ραψωδία rap
.
...........................................unprepared young
...........................................burdened with records
.
.τ’ άλλο πρωί το μπαστούνι μου βλάστησε
μια ολάκερη θεσσαλική θεογονία

attachment A appendix B supplement C addendum D

ήταν και τ’ απαλό αεράκι που κατέβηκε απ’ το Πήλιο
ως τις παρυφές του Barbican Center

αφήνοντας τριαντάφυλλα στις μπαλκονόπορτες
γράφοντας καλημέρα στους καθρέφτες

κι ο ήλιος στο χωράφι αμολητός
κυλιόταν μες στα γαϊδουράγκαθα
ογκανίζοντας επιθαλάμια πριαπικά

μια ραψωδία rap μπορεί ο καθένας
απó το φινιστρίνι του υπογείου ν’ ανεβάσει
σκουπίζοντας το ταγγισμένο φως με την παλάμη
θα δει τη λιτανεία των πελμάτων
θα χαρεί τη σιωπηλή εποποιία των γοφών

ίσως περάσει αργότερα κι η Julia Roberts
ευωδιάζοντας σιτρόν και άγριο γιασεμί

κι ο βαρυπάτης αστυνομικός με μάτι ξινολάχανο
ψάχνοντας στο σκουπιδοντενεκέ
θ’ αποκαλύψει μια σπασμένη barbie

κι αύριο θα μοιράζει κλήσεις
στα παιδιά του σαββατόβραδου
που μόνο αυτά διαβάζουν τις αλληγορίες των ποδηλάτων

δένοντας δυο ασημένια κλιπ σαν τα φτερά του Ερμή
πάνω απ’ τους αστραγάλους τους

φεύγουν σαΐτα με τα χέρια διάπλατα στον άνεμο
την κουπαστή στην ίσαλο γραμμή του ονείρου

ο δρόμος τρέχει προς τα πίσω ανέμελος
χρεώνοντας χιλιόμετρα στο μέλλον τους

την περασμένη Κυριακή
πάνω απ’ τη λαίμαργη αποβάθρα του Αγίου Γαβριήλ
πέταξε ένα κοπάδι angelitos negros

το πιο μικρό μόλις ξεφεύγοντας
απ’ την απόχη γηραιού φυσιοδίφη

στις ώρες της κοινοτικής συμπόνιας έρχονται
ν’ αράξουν στα σκαλιά του Δημαρχείου

στην είσοδο του πάρκου
στις στροφές των ποιημάτων
κάτω από τις αψίδες των θριάμβων
θα σημάνει προσκλητήριο

ich heisse areti ich heisse moustafa
ich heisse gloria ich heisse yiannis

τα βράδυα ντύνονται παλιές εφημερίδες
φορούν κατάσαρκα ξεθυμασμένα ρεπορτάζ
που ίσως αύριο πάλι ν’ αφορμίσουν

έναν ή δύο hobos εύκολο ν’ αγιογραφήσεις
μα πιο πολλοί πληγώνουν την ισορροπία
του τοπίου

τα μάτια τους στρεβλοί κοχλίες βίδες
που τρυπούν το κάδρο η γλώσσα τους
κάλαμος γραμματέως οξυγράφου

τα χέρια τους τσιγκέλια όπου κρέμασαν σφαγμένα blues
προσέχοντας μη στάξει κρύο σμάλτο στο παρκέ

κάποια στιγμή μας ξάφνιασε ο κάμερα μαν φωνάζοντας
...............................bingo!

για δυο μικρά παιδιά
που γυρισμένα προς τον τοίχο της ακαδημίας
κατουρούσαν αίμα

.

την ώρα ακριβως που ανέβηκε στο βήμα ο Ποιητής
για να εκφωνήσει
τον επιούσιο άρτο των νεκρών
.

βγάζοντας απ’ την τσέπη του γιλέκου του
μια ψόφια κίχλη

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

unprepared young… → Ezra Pound, σχεδίασμα Canto CXVI.

το μπαστούνι μου βλάστησε...: Πρβλ. Ιωσήφ υμνογράφου (840 – 883),

Κανών του Ακαθίστου Ύμνου, Ωδή ζ΄:

................................η ράβδος η μυστική
................................άνθος το αμάραντον η εξανθήσασα

Barbican Center: London revisited.

αποβάθρα του Αγίου Γαβριήλ...: Gabriel’s Wharf, νότια όχθη του Τάμεση,
London Dickensian

angelitos negros → Amália Rodrigues, αντιπαράβαλε: Γ. Σεφέρης, Ημερολόγιο
Καταστρώματος, Α΄/ Balzac, Louis Lambert: Les anges sont blancs.

κάλαμος γραμματέως οξυγράφου → Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος (θ. 1840),
Πολυέλεος «Λόγον Αγαθόν» → Δαβίδ, Ψαλμός με΄, 2:
.............................Η γλώσσα μου κάλαμος γραμματέως οξυγράφου...


Βασίλης Πολύζος

από το βιβλίο αναμνήσεις προκάτ άνοιξης (Απόπειρα 2006)
β΄ άσμα ραψωδία rap και οι σημειώσεις

the silent epic of hips, μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2007

παραφράζοντας Καβάφη / όσο μπορείς

.

όσο μπορείς

Κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ποίησή σου όπως τη θέλεις
τούτο προσπάθησε τουλάχιστον΄
όσο μπορείς μην την εξευτελίζεις
μες στην πολλή συνάφεια του κόσμου
μες στες πολλές κινήσεις κι ομιλίες...

Αιμιλίου παραινέσεις:
παραφράζοντας Καβάφη
.

αιμίλιος, a photo by Helen

ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ / Autumnal Girl

.

ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ
..

........ αφιέρωση
.

ελαφρά τη καρδία

ο αγέρας πήρε τα καπέλα μας

τις ομπρέλες μας

τις ρίμες που πετούσαμε στην άμμο

για τα σπουργίτια

είπες θα κρυφτώ πίσω από κείνο

το μοναχικό σύννεφο

με το τατουάζ στον ώμο του

κι όταν ξανάρθω

θα είμαι πριν από πολύ καιρό

θα είμαι ένα τηλεγράφημα

από επαρχιακό σταθμό

ένα μπουκέτο τριαντάφυλλα

τις μέρες που φορούσα τ’ άσπρα γάντια μου

Βασίλης Πολύζος, ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

από το βιβλίο Κρεολή Σελήνη

ΑΠΟΠΕΙΡΑ 2010

.

Autumnal Girl, photo by Vassilis Polyzos

Αμαλία, 9 Οκτωβρίου 1998

Αμαλία

Ώρα Πρώτη

.
η γυμνή μάγισσα κρεμασμένη αναίτια

απ’ τον ωροδείκτη του Καθεδρικού

μάζεψε όλο αυτό το πλήθος των αργόσχολων καλβίνων

στην πλατεία

Ώρα Τρίτη

αγκαθωτές ματιές συνόδευαν

τη λαμπαδηφορία των Μυροφόρων

προσμένοντας ένα σημάδι λύτρωσης

το Άλφα ενός Αγγέλου ίσως

πάνω απ’ τις βρόμικες μαούνες

Ώρα Έκτη

βγήκαν οι τροχονόμοι της βροχής

να ρυθμίσουν τις πνιγμένες πεταλούδες

γέμισε ο ουρανός λασπόνερα

Ώρα Ενάτη

λάβετε, φάγετε, αυτό είναι το σώμα της

απλωμένο χιαστί ανάμεσα στους ροδανθούς

Ώρα ακροτελεύτια

Αμαλία Dolorosa, ιλάσθητί μοι,

πριν κλείσει αυτός ο κύκλος της απόγνωσης

.
Αμαλία, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου

για την Αμαλία Γκινάκη

Γράφτηκε 9 Οκτωβρίου 1998

Δημοσιεύτηκε στη συλλογή Επίλογοι και άλλα Κεκραγάρια, Εριφύλη 1999

.

Η Αμαλία ανάμεσα στους ροδανθούς
μια εικαστική σύνθεση του Βασίλη Πολύζου 2010

cobalt blue

cobalt blue

Τη νύχτα η πόλη είναι αλλιώτικη
οι σκυφτοί φανοστάτες διαβάζουν εμβριθώς
το DNA των εντόμων
μικροί μινώταυροι αλυχτάν κατά το φεγγάρι
κι η Αφροδίτη ξέστηθη στο σταυροδρόμι
φωνάζει Ρούντι, Ρούντι, μήπως είδατε το Ρούντι
ο καρπός της κοιλίας μου ταξιδεύει incognito
στο υποθαλάσσιο φως μέσα σε σφραγισμένη γυάλα.

Ώρα μία και κάτι, κρέμονται τσαμπιά οι πεταλούδες
στην κλειστή πόρτα του φαρμακείου
come, Mr. Tallyman, tally me banana
σε λίγο πέφτει ομίχλη, θα φανεί η άμαξα
ζεμένη τρία αλλόφρονα άλογα, χωρίς αμαξηλάτη
νά γράφει κύκλους στο λιθόστρωτο της κεντρικής πλατείας
στο πίσω κάθισμα, στα μπλε βελούδα, κάτωχρη η Ινφάντα
έχασα, κλαψουρίζει, το ανεχτίμητο ζαφείρι μου
ξάπλωσα στα τριαντάφυλλα εντελώς ανυποψίαστη
φορώντας μόνο τις γαλάζιες καλτσοδέτες μου
και μια σταγόνα μύρο απ’ τη Φοινίκη.

Κλεισμένος στο εργαστήρι του ο Amadeus
παίζει στο πιάνο ένα φιαλίδιο κοκαΐνη
κατά τον τρόπο χιντζασκιάρ.

cobalt blue, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου
από τη συλλογή DIZZILAND, ΕΡΙΦΥΛΗ 2001

Cunt Street

Cunt Street

τυπωμένο σε χαρτί σαμουά
μύριζε μοσκοσάπουνο ερμής
πολυκαιρισμένο
ένα μαγαζί σε δρόμο επαρχιακό
όπου άνθιζαν οι μασχάλες της Αντωνίας
με τα ρολά κατεβασμένα
με τις σακούλες των ματιών γεμάτες
εδώδιμα και αποικιακά
αυτό που βλέπουμε ήταν πάντα παρελθόν
τ’ απόνερα στο χωματόδρομο
κι οι στεναγμοί της στο πλυσταριό
όπου μας έπαιρνε τις Κυριακές
διαβάζοντας αναρωτιέσαι
πού σοφός πού γραμματεύς
πού συζητητής μέσα στον πόλεμο
οι λέξεις που σου δόθηκαν
ήταν ήδη μαραμένες
κι όμως μου αρέσει άσκοπα
να τις ανακατεύω
θα βρουν το νόημα από μόνες τους
καλύτερα παρά ρωτώντας
αυτά τα άθλια γεροντάκια
με τις ύποπτες κηλίδες
στα παντελόνια τους
που μας διδάσκουν τις πληγές τους
γκρίζες παραβολές και γνωμικά
εδώ πριν η αυγή λαλήσει τρεις φορές
απαρνηθήκαμε ως και τον αλέκτορα
κι άλλοτε κουβεντιάζαμε νυχθημερόν
με τον Ευπλόκαμο Νυχθήμερο
και με τον Ονοκρόταλο τον Πελεκάνο

Cunt Street, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου
από τη συλλογή Επιστροφή στη Διζιλάνδη, ©2003-2004
Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Μανδραγόρας, τχ. 35
και στο eλόγος

photo “πού σοφός, πού γραμματεύς, πού συζητητής” by Eleni

understatement

understatement
.
Στην Κατερίνα
in vivo
.
ο χρόνος μου ίσον
οι μνήμες των σπιτιών
με τα πήλινα πρόσωπα στις κόγχες
έκθετα σε ξεδιάντροπο face control
ο χρόνος μου ίσον
αυτό το χημικό φως
στην έρημη πλατφόρμα του μετρό
ο χρόνος μου ίσον
το κάτουρο στο χιόνι
ραντιείς με υσσώπω
κι οι ανάσες των αλόγων του δεκέμβρη
στην είσοδο αναπαλαιωμένου πάρκου
εκδοχής ιβάν τουργκένιεφ
ο χρόνος μου ίσον
το μπουρδέλο της ντόλυς με το ξύλινο μπαλκόνι
οδός ερμού? οδός γαμβέττα? οδός τοπάλη?
καθώς η μαντάμ παίρνει το σπέρμα μου
σε κερί λιωμένο στο χέρι
i am a celebrity in wax
ούτως ειπείν
ακίνητος με κλειδωμένο χαμόγελο
ο χρόνος μου ίσον
ερεθισμένο δόντι σε ρυθμό ρέγκε
ο χρόνος μου ίσον
la cucaracha στη γεφυροπλάστιγγα
ο χρόνος μου ίσον
δεντροστοιχίες σ’ ατέρμονη ροή
ο χρόνος μου ίσον
χιλιάδες πόρτες ανοιχτές ανάμεσα
στο κενό και στο κενό
ο χρόνος μου ίσον λαοκόων
γητευτής φιδιών στο γκουαντάναμο
με το ’να πόδι τσιμεντωμένο
στην εξέδρα των επιδείξεων
ενδυό ενδυό
onetwo onetwo
leftright leftright
linksrechts linksrechts
moveupmovedown
moveupmovedown
movedown
movedown
down
down
down
।
understatement, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου ©2008
face control μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2004

οι σημαίες στον ορίζοντα

οι σημαίες στον ορίζοντα

είπαμε θάψτε τους να ησυχάσουμε,
να ξοφλήσουμε επί τέλους το χρέος μας
οι νεκροί έχουν κι αυτοί μια θέση
κάτω απ’ τ’ ασάλευτο φως της πανσελήνου
εν γη ερήμω και αβάτω και ανύδρω
κι ελάτε να κρυφτούμε πίσω από τις λέξεις
πίσω απ’ τους φράχτες με τ’ αλησμονάνθια
αφήνοντας τα βρέφη στις κλειστές αυλόπορτες
-θα περάσουν νωρίς τ’ απορριματοφόρα-
γιατί φάνηκαν οι σημαίες στον ορίζοντα
κι ουρές των σκορπιών κεντούν στο πεντάγραμμο
διχαλωτούς χρησμούς χωρίς φωνήεντα

Βασίλης Πολύζος, οι σημαίες στον ορίζοντα
ένα ποίημα από τη συλλογή Επίλογοι και άλλα Κεκραγάρια
εκδ. ΕΡΙΦΥΛΗ 1999

V.P., a portrait by Helen 2008

δέδυκε μεν α σελάνα / ANUS DOMINAE

ANUS DOMINAE

γυμνές
ασκήσεις ύφους
πίσω απó το παρμπρίζ
πάνω τους αρχιπέλαγος τα σύννεφα

χαϊδεύουν
ένα φαλλικό λαγοπόδαρο
για γούρι

μπορεί να γίνουν δάσος
για μισή ώρα
μπορεί να γίνουν
ένα κοπάδι πουλιά
μπορεί να χαράξουν
σε γραμμική Α΄ διαλογής
το γράμμα V
Valkyrie
Vagina
Vulva
V
O
R
T
E
X

ANUS DOMINAE, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου
από τη συλλογή Κρεολή Σελήνη, εκδ. ΑΠΟΠΕΙΡΑ 2010

«δέδυκε μεν α σελάνα»

μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2010

Οι Διηγήσεις του Αιμιλίου Βλόγερ / Στην Κόκκινη Πλατεία

Στην Κόκκινη Πλατεία

βάδιζε ώρες κυκλικές ατέλειωτες

στην πλατεία με τα κόκκινα μπαλόνια

με τα κόκκινα περιστέρια

με τις φραουλί κρεμώδεις μαμάδες

ευθυτενής λευκό υπογένειο

εξηκοντούτης ή περίπου

σχεδόν συνταξιούχος λέκτωρ στη Ρωμανική Φιλολογία

με μια ηλεκτρονική εντολή εναλλασσομένου ρεύματος

επίμονη στο κέντρο του εγκεφάλου του

από βαθείας νυκτός

στάθηκε απότομα περνώντας δίπλα μου

δεν παρέδωσα ακόμη τα παραδοτέα

μου δήλωσε έντρομος κοιτάζοντας

προς το απόλυτο κενό του μαυσωλείου

και οι καιροί ου μενετοί αγαπητέ μου

είμαι εκτός προθεσμιών
beyond deadlines: - THE DEAD LINES!

άρα νεκρός; νεκρός; νεκρός; ΝΕΚΡΟΣ???

είμαι ποιητής, συνέχισε, είμαι ένα νόμισμα

που λαμπυρίζει στο βυθό της στέρνας

χρυσό ή μπακιρένιο ποιος το ξέρει

ασκούμαι από ετών στην εναλλακτική στιχουργική

στη σχιζοφρένεια των λέξεων

ασκούμαι στα θολά φωνήεντα στα ρηχά σύμφωνα

περνάμε, αγαπητέ, περνάμε,
ήδη φύγαμε

διελάθομεν το μαρτύριον της σταγόνος

ξεφύγαμε απ’ τις οπτασίες, τις χειρονομίες

ξεφύγαμε απ’ τις στιγμιαίες επαφές, το γέλιο

απ’ τους ψηφιακούς ανθώνες του θανάτου

είμαι ποιητής, διαγράφω μ’ ένα κλικ τα ασήμαντα

αγέρας – delete

θάλασσα – delete

χώμα – delete

ζωή – delete

ψάχνω για ξεχασμένες μέρες σε παλιά τετράδια

για σημειώσεις που πια δε θυμάμαι

τι ήθελα να πω και για ποιο λόγο

ποια πρόσωπα, ποιες μυρουδιές, ποιες βουλιμίες

ποια χρώματα λυγμών;
αναρωτιέμαι

γιατί έφυγαν όλοι έτσι νωρίς πριν βγει ο ήλιος

και δεν τους πρόλαβα να παραδώσω τα παραδοτέα;

.

ξάφνου αγρίεψε:
DON’T FUCK THE BABYSITTER!

μου φώναξε κουνώντας μου απειλητικά το δάχτυλο

Στην Κόκκινη Πλατεία, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου

από τη συλλογή Οι Διηγήσεις του Αιμιλίου Βλόγερ

©Βασίλης Πολύζος 2010

Ο Αιμίλιος συμπαριστάμενος στον Karl Marx στη Μόσχα

μια φωτογραφία από τα ταξίδια του Βασίλη Πολύζου

ΑΝΑΦΟΡΕΣ: ένα email στη Μάρθα, 29.5.2006

"Μάρθα, Καλημέρα!

Συνεχίζω μια κουβέντα που αρχίσαμε στο «Φίλιον»
ΑΝΑΦΟΡΕΣ

αυτόματη γραφή(1)

στο μπαλκόνι μιλούσαμε απλά
μας δόθηκε αυτή η χάρη(2)
τυλίγοντας τα λόγια μας σε καπνούς τσιγάρων
εγώ κι ο Βill κατά κόσμον διπλός σαίξπηρ(3)
τυλίγοντας τα μακριά μαλλιά της μέρας
the best spaghetti(4) στα πιρούνια μας

μήτε πανιά στο νείλο(5) μήτε αλεξάνδρειες(6)
μήτε ο κύριος ευγενίδης(7)
σταφιδιασμένος chief of τσιφ(8)
κατά κόσμον Bill of Ladies ή Bill of Lading
δε θα μπορούσαν να μας εξιλεώσουν
όσο η ζωγραφιά από το χέρι ενός μικρού παιδιού
ένα σπιτάκι ανθρωπόμορφο
μια πόρτα δυο παράθυρα δυο δέντρα εκατέρωθεν
καλοχτένιστα(9)
κι επάνω δεξιά γωνία
το πορτρέτο του ήλιου ως καλλιτέχνη(10)

πρωινό ελαφρό σαν πούπουλο χήνας

μετά τη βροχή της νύχτας
καρφώναμε τις μικρές λακκούβες του νερού
με την άκρη της ομπρέλας
διαβάζαμε τις αχνές νότες που άφησαν
τα πατήματα των πουλιών στο χορτάρι

(no money no fanny
όπως είπε κι η εμπόρισσα στον Giacomo(11)

κάνοντας ένα φλας με το φουστάνι της)

====
Το ποίημα αυτό είναι το αρχικό της συλλογής προς ρωμαίους.

Οι σημειώσεις στο κείμενο γίνονται για πρώτη φορά εδώ.
Για μένα οι αναφορές στο ποιητικό κεκτημένο (αυθόρμητες πάντα στη ροή
της γραφής και όχι προσχεδιασμένες) δεν προσδιορίζουν το περιεχόμενο
ενός ποιήματος. Υπαινίσσονται όμως ένα υποστηρικτικό περιβάλλον για το ποίημα,
αντιληπτό σε όσους διαθέτουν το απαιτούμενο επίπεδο γνώσης. Είναι ένας ακόμη
κώδικας επικοινωνίας, πέρα από αυτή καθαυτή την πρόσληψη του ποιήματος από
τον μέσο αναγνώστη. Παράλληλα, αποτελούν αναγνώριση χρέους ή, κατά περίπτωση,
κριτικό διάλογο, με αφορμή το ποίημα.
Οι ανακαλούμενοι στη μνήμη ποιητές είναι οι μικροί οικιακοί θεοί, συναινετικοί
και χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις ή δυνατότητες απάντησης σε ενδεχόμενη ασεβή
συμπεριφορά, είναι τα κάδρα των προγόνων στον τοίχο, είναι οι οικουροί όφεις!

(1) Automatic writing: πνευματιστικό σπορ στο οποίο διακρίθηκε το ζεύγος

William (Bill) Yeats και Georgie Hyde-Lees.

(2) Δε θέλω τίποτε άλλο παρά να μιλήσω απλά, να μου δοθεί ετούτη η χάρη.

Γιώργος Σεφέρης, Ένας γέροντας στην ακροποταμιά.

(3) Στίχοι του Pound για τον Yeats:
Bill Yeats, a poet twoice the soize

Of William Shakespear, as they say

Down Ballykillywuchlin way

(Ezra Pound, Pavannes and Divagations)
(4) Χιουμοριστική αναφορά στον μακαρονισμό (δες, μακαρονίζω, μακαρονικός,

μακαρονισμός στο Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής του Αριστοτελείου) που ενδημεί

στη σπουδαγμένη ποίηση, (ίσως και στο γλωσσικό ιδίωμα αυτού του ποιήματος!)

Πρόχειρο παράδειγμα μακαρονισμού (κατά την κρίση μου) οι λατινικούρες

του James Joyce στο ποίημα Giacomo Joyce

(5) Γιώργος Σεφέρης, Ημερολόγιο Καταστρώματος, Β΄(Καλλιγράφημα)
(6) Μνήμη Καβάφη
(7) Mr. Eugenides, the Smyrna merchant, T.S.Eliot, The Waste Land, στιχ. 209
(8) Παράβαλε (με λογοπαικτική ελευθεριότητα):

Unshaven, with a pocket full of currants
C।i.f. London… T.S.Eliot, The Waste Land, στιχ. 210-211

(9) Μνήμη Θεοδώρου Προδρόμου (Πτωχοπροδρόμου):

Αυτός όταν εμάνθανε ποτέ του ουκ εκτενίσθη

και τώρα καλοκτένιστος και καμαροτριχάρης.

(10) James Joyce, A Portrait of the Artist as a Young Man
(11) Κακεντρεχής παραπομπή στον Giacomo Joyce του James Joyce

Θα τα ξαναπούμε

Φιλιά

Βασίλης 29।5।2006"

αυτόματη γραφή, ένα ποίημα του Βασίλη Πολύζου
από την αδημοσίευτη συλλογή προς ρωμαίους (2002-2003)

Μάρθα, μια ζωγραφιά του Βασίλη Πολύζου 2005